Pensioenregeling naar het buitenland: wanneer is toestemming nodig?
Een Nederlandse pensioenregeling kan onder voorwaarden worden overgedragen aan een pensioeninstelling in een andere EU-lidstaat. Zo’n grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht kan niet zomaar plaatsvinden. De betrokken deelnemers en pensioengerechtigden moeten vooraf worden geïnformeerd en voldoende steun uitspreken voor de overdracht.
De overgang naar het nieuwe pensioenstelsel zorgt ervoor dat veel werkgevers opnieuw naar hun pensioenregeling kijken. Hoewel een grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht in de praktijk slechts beperkt voorkomt, is het goed om te weten welke regels gelden wanneer deze mogelijkheid wordt onderzocht.
Wat is een grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht?
Bij een collectieve waardeoverdracht worden de opgebouwde pensioenaanspraken en pensioenrechten van een groep deelnemers overgedragen aan een andere pensioenuitvoerder. Bij een grensoverschrijdende waardeoverdracht is die nieuwe uitvoerder gevestigd in een andere lidstaat van de Europese Unie.
Het gaat dus niet om een individuele werknemer die na een verhuizing of een nieuwe baan zijn pensioen naar het buitenland wil meenemen. De regels in dit artikel gelden voor de overdracht van een gehele pensioenregeling of een deel daarvan.
IORP II: Europese regels voor pensioeninstellingen
Sinds 13 januari 2019 zijn de regels uit de Europese pensioenrichtlijn IORP II in de Nederlandse wetgeving verwerkt. IORP staat voor Institution for Occupational Retirement Provision. Hiermee wordt een pensioeninstelling bedoeld die arbeidsgerelateerde pensioenregelingen uitvoert.
De richtlijn bevat onder meer regels over het bestuur van pensioeninstellingen, risicobeheer, informatie aan deelnemers, toezicht en grensoverschrijdende pensioenuitvoering. Ook stelt IORP II voorwaarden aan de overdracht van pensioenregelingen tussen pensioeninstellingen in verschillende EU-lidstaten.
Wie moet instemmen met de overdracht?
Een Nederlandse pensioenuitvoerder (bijvoorbeeld een pensioenfonds of premiepensioeninstelling) kan een collectieve waardeoverdracht naar een pensioeninstelling in een andere EU-lidstaat niet zelfstandig doorvoeren. De betrokkenen moeten schriftelijk worden geïnformeerd over:
- Het voornemen om de pensioenregeling over te dragen.
- De voorwaarden van de voorgenomen overdracht.
- De gevolgen voor hun pensioen.
- Hun recht om de overdracht goed of af te keuren.
Vervolgens gelden twee afzonderlijke goedkeuringsvereisten:
- Minimaal twee derde van de reagerende deelnemers en gewezen deelnemers moet instemmen.
- Minimaal twee derde van de reagerende pensioengerechtigden moet instemmen.
Het gaat om twee derde van de mensen die op het schriftelijke verzoek reageren. Niet iedereen hoeft dus daadwerkelijk een stem uit te brengen. Zonder voldoende steun binnen beide groepen kan de grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht niet doorgaan.
Ook toezichthouders moeten toestemming geven
Goedkeuring door deelnemers en pensioengerechtigden is niet de enige voorwaarde. Ook de toezichthouders in de betrokken landen beoordelen de overdracht. De pensioeninstelling die de regeling overneemt, moet een aanvraag indienen bij de bevoegde toezichthouder in het land waar zij is gevestigd. Deze toezichthouder kan de overdracht pas goedkeuren nadat ook de toezichthouder van de overdragende pensioeninstelling toestemming heeft gegeven.
Bij de beoordeling wordt onder meer gekeken naar de bescherming van de belangen van deelnemers en pensioengerechtigden. De individuele pensioenaanspraken en pensioenrechten moeten na de overdracht ten minste gelijk blijven.
Blijven de Nederlandse pensioenregels gelden?
Dat de pensioenregeling door een buitenlandse pensioeninstelling wordt uitgevoerd, betekent niet automatisch dat alle Nederlandse regels vervallen. Op een Nederlandse pensioenregeling blijft het relevante Nederlandse sociale en arbeidsrecht van toepassing.
Een buitenlandse pensioeninstelling die een Nederlandse pensioenregeling uitvoert, moet zich daarom houden aan de Nederlandse regels die voor de inhoud en uitvoering van die regeling gelden. De Nederlandse toezichthouders blijven binnen hun bevoegdheden toezicht houden op de naleving daarvan.
Niet hetzelfde als individueel pensioen meenemen
De goedkeuringsprocedure geldt specifiek voor een grensoverschrijdende collectieve waardeoverdracht. Voor een werknemer die in het buitenland gaat werken en persoonlijk opgebouwde pensioenaanspraken wil meenemen, gelden andere regels.
Of een individuele internationale waardeoverdracht mogelijk is, hangt onder meer af van het land, de nieuwe pensioeninstelling en de persoonlijke situatie van de werknemer.
Laat de gevolgen vooraf beoordelen
Een collectieve waardeoverdracht naar een pensioeninstelling in een andere EU-lidstaat is juridisch en financieel complex. De keuze voor een buitenlandse uitvoerder kan gevolgen hebben voor onder meer de kosten, garanties, toeslagverlening, communicatie en het toezicht op de pensioenregeling.
Werkgevers, ondernemingsraden en andere betrokken partijen doen er daarom verstandig aan de gevolgen zorgvuldig te laten onderzoeken voordat zij met een voorgenomen overdracht instemmen.
Wil je weten welke mogelijkheden er zijn voor jouw pensioenregeling? Onze pensioenspecialisten helpen je graag om de juridische, financiële en praktische gevolgen op een rij te zetten.
Pensioenadvies aanvragen